Abstract
ABSTRACT
Section titled “ABSTRACT”LITERARY WORK READERSHIP AND ITS RELATIONSHIP WITH MENTALISATION AND EMPATHY
Research has shown that literary work readership can positively contribute to individuals’ social cognitive skills, particularly empathy. This thesis examines the relationship between literary fiction exposure and two key constructs: empathy and mentalisation, building on research suggesting that literary fiction fosters social understanding by engaging readers in complex psychological simulations. It also explores how existential anxiety relates to these abilities. A total of 258 university students (aged 19–30) participated in the study. Literary engagement was operationalised as the number of books participants reported having read from the Turkish Ministry of Education’s “100 Fundamental Works” literary canon. Empathy (cognitive and affective), mentalisation (self- and other-oriented), state anxiety, trait anxiety, and existential concerns were measured via standardised self-report scales administered online. Hierarchical regression analyses showed that greater literary exposure predicted significantly higher overall, cognitive, and affective empathy, independent of demographic factors. However, literary exposure did not predict mentalisation or its subcomponents. Existential concerns were positively associated with empathy and other-oriented mentalisation but negatively associated with self-oriented mentalisation. Trait anxiety followed a similar divergent pattern: negatively predicting cognitive empathy and both mentalisation dimensions, while showing a marginally positive trend with affective empathy. Interaction effects between literary exposure and anxiety or existential concerns were not significant. These findings suggest that empathy and mentalisation are shaped by distinct psychological processes, with literary fiction more closely linked to empathic sensitivity than reflective mentalising.
Keywords: Literary fiction, Empathy, Mentalisation, Anxiety, Existential concerns
EDEBİ ESER OKURLUĞU İLE ZİHİNSELLEŞTİRME VE EMPATİ ARASINDAKİ İLİŞKİ
Edebi eser okurluğunun, özellikle empati olmak üzere, bireylerin sosyal bilişsel becerilerine olumlu katkıda bulunduğu araştırmalarla gösterilmiştir. Bu tez, edebi kurgu okuryazarlığı ile sosyal bilişin iki temel kavramı olan empati ve zihinselleştirme arasındaki ilişkiyi incelemekte olup, edebi kurgu türünün okuyucuları karmaşık psikolojik simülasyonlara dahil ederek sosyal bilişi geliştirdiğini öne süren araştırmalar üzerine inşa edilmiştir. Çalışmaya 19–30 yaşları arasında 258 üniversite öğrencisi katılmıştır. Edebi kurgu okurluğu, katılımcıların Millî Eğitim Bakanlığı’nın “100 Temel Eser” edebi kanonundan okuduklarını bildirdikleri eser sayısı olarak tanımlanmıştır. Empati (bilişsel ve duygusal), zihinselleştirme (kendine ve başkasına yönelik), durumluk kaygı, sürekli kaygı ve varoluşsal endişeler standartlaştırılmış öz-bildirim ölçekleriyle çevrimiçi olarak ölçülmüştür. Hiyerarşik regresyon analizleri, edebi kurgu okurluğunun demografik faktörlerden bağımsız olarak genel, bilişsel ve duygusal empatiyi anlamlı şekilde artırdığını göstermiştir. Ancak edebi kurgu okurluğu zihinselleştirmeyi ve alt bileşenlerini öngörememiştir. Varoluşsal endişeler, empati ve başkasına yönelik zihinselleştirme ile pozitif, kendine yönelik zihinselleştirme ile negatif ilişkili bulunmuştur. Sürekli kaygı benzer şekilde ayrışmış bir örüntü göstermiş; bilişsel empati ve her iki zihinselleştirme boyutunu negatif tahmin ederken, duygusal empati ile istatistiksel anlamlılık eşiğine yakın hafif pozitif bir eğilim sergilemiştir. Edebi kurgu okurluğu ile kaygı veya varoluşsal endişeler arasındaki etkileşim etkileri anlamlı bulunmamıştır. Bu bulgular, empatinin ve zihinselleştirmenin farklı psikolojik süreçlerle şekillendiğine; edebi kurgunun ise zihinselleştirmeden ziyade empatik duyarlılıkla daha yakın ilişkili olduğuna işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler: Edebi kurgu, Empati, Zihinselleştirme, Anksiyete, Varoluşsal endişeler